De kusttorens van Sardinië zijn uitkijk- en verdedigingstorens die rond de hele omtrek van het eiland werden gebouwd om de schepen van de Barbarijse piraten te zien aankomen en alarm te slaan vóór de landingen. De meeste ontstonden tussen het einde van de zestiende en de zeventiende eeuw, toen Sardinië deel uitmaakte van de Spaanse monarchie: het was Filips II die de Koninklijke Torenadministratie oprichtte, het orgaan dat ze bouwde, bewapende en meer dan tweeënhalve eeuw beheerde. Volgens een studie van de Universiteit van Cagliari telde het systeem 105 kusttorens en kleine kustforten. Elke toren zag de volgende: met vuren in de nacht en rook overdag liep het alarm sneller langs de kust dan welk paard ook.
Tegenwoordig zijn ze vaak het mooiste uitzichtpunt van de stranden van Noord-Sardinië. Hier vind je de 10 torens tussen Capo Caccia en Santa Teresa di Gallura die echt de moeite waard zijn: waar ze staan, wat je kunt verwachten en welke je vanbinnen kunt bezoeken.
Bijna elke Sardijnse toren hoor je “Aragonees” noemen. In de meeste gevallen klopt dat niet. Dit is de juiste chronologie:
Dus: de uitkijktorens uit de zestiende en zeventiende eeuw zijn Spaans. “Aragonees” klopt alleen voor bouwwerken uit de veertiende en vijftiende eeuw, zoals de toren in de haven van Porto Torres (1325). Het is geen toeval dat museumbronnen opmerken dat de toren van Isola Rossa “vaak ten onrechte Aragonese toren wordt genoemd”.
Er waren drie soorten torens. De torens “de armas” of gagliarde waren de grootste, bewapend met kanonnen van zwaar kaliber en bemand door een alcaide (de commandant), een artillerist en enkele soldaten. De “senzillas” waren licht verdedigd. De “torrezillas”, de kleinste, dienden bijna alleen om uit te kijken en te seinen. De ingang lag altijd hoog, op 4-6 meter boven de grond, bereikbaar via touw- of sportenladders die bij een aanval werden opgehaald.
Je vindt ze in geografische volgorde, van west naar oost: dat is ook de volgorde van de route die we je verderop voorstellen.
Waar: op Punta del Bollo, aan de ingang van de baai van Porto Conte, net ten noorden van Capo Caccia en boven Cala Dragonara.
Wat te zien: het is de wachtpost die het dichtst bij de kliffen van Capo Caccia staat, met uitzicht op de baai en de landtong. Nautische bronnen dateren hem uit 1591.
Te bezoeken: je ziet hem van buitenaf; er zijn geen berichten dat het interieur open is.
Waar te slapen: vakantiehuizen in Alghero.
Waar: aan de baai van Porto Conte, op ongeveer 30 meter van de zee, naast de vuurtoren en vlak bij Maristella.
Wat te zien: het is een van de grootste kusttorens van Sardinië: 13 meter hoog en 18 meter in doorsnede aan de voet, van kalksteen, al genoemd in het verslag van Camos uit 1572. Antoine de Saint-Exupéry woonde in de lente en zomer van 1944 in Alghero, in een villa vlak boven de toren, voordat hij op 31 juli tijdens een vlucht verdween.
Te bezoeken: ja. Er is het Antoine de Saint-Exupéry-museum (MASE), tegen betaling, met verschillende openingstijden in het laag- en hoogseizoen: controleer de website van de beheerder (Alghero Parks) voordat je gaat.
Waar te slapen: Alghero.
Waar: in het gebied van het Porticciolo (Portitxol), binnen het park van Porto Conte en het beschermd zeegebied Capo Caccia – Isola Piana.
Wat te zien: al in 1572 gedocumenteerd, werd hij gebouwd door de koraalvissers van Alghero om hun boten te beschermen. Ze heeft een ongewone vorm: een cilinder op een getrapte afgeknotte kegel. In 2009 gerestaureerd, is ze het vertrekpunt van drukbezochte kustpaden.
Te bezoeken: je bewondert hem van buitenaf; of het interieur open is, is niet bevestigd.
Waar te slapen: Alghero.
Waar: boven op Capo Falcone, de uiterste punt van de Nurra, op bijna 200 meter boven de zee.
Wat te zien: het is de hoogste toren van de Nurra en kijkt uit over de Golf van Asinara, het Isola Piana en de Asinara. De bronnen zijn het niet eens over de exacte bouwdatum, maar de toren staat al op kaarten uit het midden van de zestiende eeuw. Het was een uitkijk- en seintoren, bemand door twee soldaten.
Te bezoeken: je bereikt hem te voet of met de mountainbike en bewondert hem van buitenaf; er zijn geen bezoeken aan het interieur en de kroon moet worden versterkt.
Waar te slapen: vakantiehuizen in Stintino.
Waar: op een eilandje voor het strand van La Pelosa, aan de ingang van de zeestraat van Asinara, tussen Capo Falcone en het Isola Piana.
Wat te zien: een van de meest gefotografeerde torens van Sardinië. Gebouwd van schist, 10 meter hoog met een voet van 16 meter doorsnede, was het een zwaar verdedigde “de armas”-toren. Hij bestond al in 1578, toen een document van de onderkoning de nodige reparaties vermeldt. De naam komt van het strand, “Sa Palosa”.
Te bezoeken: volgens Sardegna Turismo bereik je hem te voet na het oversteken van het baaitje La Pelosetta; er zijn geen bezoeken aan het interieur. Let op: in de zomer is de toegang tot het strand van La Pelosa beperkt, met verplichte reservering en een milieubijdrage. Reserveren kan alleen op de officiële website spiaggialapelosa.it (in 2026: van 15 mei tot 15 oktober, 1.500 plaatsen per dag, € 3,50 per persoon).
Waar te slapen: Stintino.
Waar: in de haven van Porto Torres, vlak bij het archeologisch gebied van Turris Libisonis.
Wat te zien: deze is echt Aragonees: ze werd in 1325 gebouwd door admiraal Francesco Carroz, direct na de verovering. Ze diende als verdediging en als vuurtoren en gaf de stad haar naam: “Porto Torres”, de haven met de toren.
Te bezoeken: nee, op dit moment niet. Volgens de lokale pers (2024-2025) is hij sterk vervallen en wordt hij overgedragen van het Staatsdomein aan de gemeente, die een renovatieproject heeft opgestart. Van buitenaf is hij goed te zien.
Waar te slapen: vakantiehuizen in Porto Torres.
Waar: op een rotsbank aan het uiteinde van het strand van Platamona aan de kant van Porto Torres, op ongeveer 4 km van het centrum.
Wat te zien: gebouwd in de jaren 1570 van kalksteen, 12,5 meter hoog. Het was een “seintoren”: van hieruit zag je de torens van het Isola Piana en, bij helder weer, zelfs die van Isola Rossa. In 2009 gerestaureerd na jaren van stormvloeden.
Te bezoeken: je bewondert hem vanaf het strand van Platamona; er zijn geen bezoeken aan het interieur.
Waar te slapen: Platamona of Porto Torres.
Waar: op een basaltrots vlak boven het water, onder het historische centrum van Castelsardo.
Wat te zien: een kleine, slanke toren (ongeveer 13 meter), door de gids van de Touring Club gedateerd op 1577. Gefotografeerd met het dorp en het kasteel van de Doria's erachter is hij een van de mooiste ansichtkaarten van de kust.
Te bezoeken: je ziet hem vrij van buitenaf.
Waar te slapen: vakantiehuizen in Castelsardo.
Waar: op de heuvel die boven het haventje van Isola Rossa uitkijkt.
Wat te zien: een Spaanse toren, gebouwd tussen 1578 en ongeveer 1595, met bovenop een kanon en plaats voor vijf musketiers. Van hieruit kijk je uit over de haven, het rode eilandje dat het dorp zijn naam geeft en de kust richting Costa Paradiso. Bij zonsondergang kleurt het graniet rood.
Te bezoeken: je bewondert hem van buitenaf, op een steenworp afstand van de haven; er zijn geen regelmatige openstellingen van het interieur.
Waar te slapen: vakantiehuizen in Isola Rossa.
Waar: op de landtong tussen de baai van Santa Reparata en Porto Longone, boven het strand van Rena Bianca.
Wat te zien: het is de grootste toren van Gallura: graniet, 11 meter hoog en 19 meter in doorsnede aan de voet, een “de armas”-toren in opdracht van Filips II. Voor het eerst vermeld in 1577, werd hij aan het einde van de achttiende eeuw gerenoveerd door de Savoye. In 1802 werd hij enkele dagen bezet door de Sardijns-Corsicaanse opstandelingen onder leiding van de priester Francesco Sanna Corda, die aan zijn voet stierf. Vanaf het terras, op ongeveer 40 meter boven de zee, zie je de Straat van Bonifacio en Corsica.
Te bezoeken: ja, hij is open voor bezoekers en biedt plaats aan culturele evenementen. Binnen vind je de kazemat met koepel en middenpijler en de trap naar het exercitieterrein. Openingstijden en tickets wisselen per seizoen: informeer bij het toeristenbureau.
Waar te slapen: vakantiehuizen in Santa Teresa di Gallura.
Bonus onderweg: de Torre di Vignola (Aglientu), een granieten “de armas”-toren die in 1605 werd begonnen om de tonijnvisserij te beschermen en zichtbaar is vanaf het haventje van Vignola Mare. Wil je ook de vuurtorens toevoegen, lees dan onze gids over de vuurtorens van Gallura.
Het verdedigingssysteem telde 105 torens en kleine kustforten, volgens een studie van de Universiteit van Cagliari. Niet alle torens zijn bewaard gebleven: sommige zijn goed gerestaureerd, andere zijn ruïnes.
Bijna alle zijn Spaans, gebouwd tussen het eind van de 16e en de 17e eeuw onder Filips II en zijn opvolgers. “Aragonees” klopt alleen voor bouwwerken uit de 14e-15e eeuw, zoals de toren in de haven van Porto Torres (1325).
Nee, bezoeken aan het interieur van de toren zijn niet bekend. Je kunt er te voet dichtbij komen via La Pelosetta, maar in de zomer is voor het strand een reservering en een milieubijdrage nodig.
Ja, de Torre di Longonsardo in Santa Teresa di Gallura is open voor bezoekers. Vanaf het terras zie je de Straat van Bonifacio en Corsica; openingstijden en tickets wisselen per seizoen.
Voor het weidste panorama kies je de Torre del Falcone, op bijna 200 meter boven zee boven La Pelosa en Asinara. Voor het uitzicht op Corsica: de Torre di Longonsardo.
Ze dienden om de schepen van Barbarijse zeerovers te spotten en de naburige torens en de dorpen in het binnenland te waarschuwen. De grootste, de torens “de armas”, hadden ook kanonnen om landingen af te slaan.
Sinds 2011 beheert AffittaSardegna vakantiehuizen in heel Noord-Sardinië, van Alghero tot Santa Teresa di Gallura, met kantoor in Porto Torres sinds 2018. Kies de plaats waar je je rondreis langs de torens wilt beginnen: Stintino, Alghero, Porto Torres, Platamona, Castelsardo, Isola Rossa en Santa Teresa di Gallura.
Boek je direct via onze website, dan bespaar je tot 15%. Twijfel je welk huis je moet kiezen? Stuur ons een bericht op WhatsApp via +39 079 412 5245: wij antwoorden je, want wij kennen deze kusten echt.
📍 Geografische entiteiten – kusttorens van Noord-Sardinië: Torre del Bollo (Capo Caccia, Alghero); Torre di Porto Conte / Torre Nuova (Alghero); Torre del Porticciolo (Alghero); park van Porto Conte; beschermd zeegebied Capo Caccia – Isola Piana; Torre del Falcone (Capo Falcone, Stintino); Torre della Pelosa (Stintino); Isola Piana; Asinara; Golf van Asinara; Aragonese toren in de haven (Porto Torres); Torre di Abbacurrente (Porto Torres); Platamona; Torre di Frigiano (Castelsardo); Torre di Isola Rossa (Trinità d’Agultu e Vignola); Torre di Vignola (Aglientu); Torre di Longonsardo (Santa Teresa di Gallura); Straat van Bonifacio.
