Przybrzeżne wieże Sardynii to wieże obserwacyjne i obronne zbudowane wzdłuż całego wybrzeża wyspy, aby wypatrywać statków piratów berberyjskich i dawać znak alarmowy przed lądowaniem. Większość powstała pod koniec XVI i w XVII wieku, gdy Sardynia należała do monarchii hiszpańskiej: to Filip II stworzył Królewską Administrację Wież, organizację, która je zbudowała, uzbroiła i zarządzała nimi przez ponad dwa i pół wieku. Według badania Uniwersytetu w Cagliari system liczył 105 wież i małych fortów przybrzeżnych. Każda wieża widziała następną: ogniem nocą i dymem w dzień alarm biegł wzdłuż wybrzeża szybciej niż jakikolwiek koń.
Dziś często są najpiękniejszym punktem widokowym na plażach północnej Sardynii. Tutaj znajdziesz 10 wież między Capo Caccia a Santa Teresa di Gallura, które naprawdę warto zobaczyć: gdzie są, czego się spodziewać i które można zwiedzić od środka.
Usłyszysz, że niemal każda sardyńska wieża jest „aragońska”. W większości przypadków to błąd. Oto prawidłowa chronologia:
Zatem: wieże obserwacyjne z XVI i XVII wieku są hiszpańskie. „Aragońska” to poprawne określenie tylko dla budowli z XIV i XV wieku, takich jak wieża w porcie Porto Torres (1325). Nie przypadkiem źródła muzealne zaznaczają, że wieża w Isola Rossa jest „często błędnie nazywana wieżą aragońską”.
Wieże były trzech rodzajów. Wieże „de armas”, czyli gagliarde, były największe, uzbrojone w działa dużego kalibru i obsadzone przez alcaide (komendanta), artylerzystę i kilku żołnierzy. Wieże „senzillas” miały lekką obronę. Wieże „torrezillas”, najmniejsze, służyły prawie wyłącznie do obserwacji i sygnalizacji. Wejście znajdowało się zawsze wysoko, 4-6 metrów nad ziemią, i prowadziły do niego drabiny sznurowe lub szczeblowe, które w razie ataku wciągano.
Znajdziesz je w kolejności geograficznej, z zachodu na wschód: to także kolejność trasy, którą proponujemy niżej.
Gdzie: na Punta del Bollo, u wejścia do zatoki Porto Conte, tuż na północ od Capo Caccia i nad Cala Dragonara.
Co zobaczyć: to strażnik położony najbliżej klifów Capo Caccia, z widokiem na zatokę i przylądek. Źródła żeglarskie datują ją na rok 1591.
Zwiedzanie: widać ją z zewnątrz; nie ma informacji o udostępnieniu wnętrza.
Gdzie spać: domy wakacyjne w Alghero.
Gdzie: nad zatoką Porto Conte, około 30 metrów od morza, obok latarni morskiej i w pobliżu Maristelli.
Co zobaczyć: to jedna z największych wież przybrzeżnych Sardynii: 13 metrów wysokości i 18 średnicy u podstawy, z kamienia wapiennego, wspomniana już w raporcie Camosa z 1572 roku. Antoine de Saint-Exupéry mieszkał w Alghero, w willi tuż nad wieżą, między wiosną a latem 1944 roku, zanim 31 lipca zniknął podczas lotu.
Zwiedzanie: tak. Mieści się w niej Muzeum Antoine'a de Saint-Exupéry'ego (MASE), płatne, z innymi godzinami otwarcia poza sezonem i w szczycie sezonu: przed wizytą sprawdź stronę operatora (Alghero Parks).
Gdzie spać: Alghero.
Gdzie: w rejonie Porticciolo (Portitxol), na terenie parku Porto Conte i Obszaru Chronionego Morza Capo Caccia – Isola Piana.
Co zobaczyć: udokumentowana już w 1572 roku, została zbudowana przez poławiaczy koralowców z Alghero, aby chronić ich łodzie. Ma nietypowy kształt: walec na stopniowanej podstawie w kształcie ściętego stożka. Odnowiona w 2009 roku, jest punktem startu uczęszczanych szlaków przybrzeżnych.
Zwiedzanie: podziwia się ją z zewnątrz; udostępnienie wnętrza nie jest potwierdzone.
Gdzie spać: Alghero.
Gdzie: na szczycie Capo Falcone, skrajnego cypla Nurry, prawie 200 metrów nad morzem.
Co zobaczyć: to najwyższa wieża Nurry, panuje nad zatoką Asinara, Isola Piana i Asinarą. Źródła nie zgadzają się co do dokładnej daty budowy, ale wieża widnieje już na mapach z połowy XVI wieku. Była wieżą obserwacyjną i sygnalizacyjną, obsadzoną przez dwóch żołnierzy.
Zwiedzanie: dociera się do niej pieszo lub rowerem górskim i podziwia ją z zewnątrz; nie ma informacji o zwiedzaniu wnętrza, a szczyt wieży wymaga wzmocnienia.
Gdzie spać: domy wakacyjne w Stintino.
Gdzie: na wysepce przed plażą La Pelosa, u wejścia do cieśniny Asinara, między Capo Falcone a Isola Piana.
Co zobaczyć: jedna z najczęściej fotografowanych wież Sardynii. Zbudowana z łupku, wysoka na 10 metrów, o podstawie o średnicy 16 metrów, była silnie bronioną wieżą „de armas”. Istniała już w 1578 roku, gdy dokument wicekróla wspomina o koniecznych naprawach. Nazwa pochodzi od plaży, „Sa Palosa”.
Zwiedzanie: według Sardegna Turismo dociera się do niej pieszo po przejściu przez zatoczkę La Pelosetta; nie ma informacji o zwiedzaniu wnętrza. Uwaga: latem dostęp do plaży La Pelosa jest limitowany, rezerwacja jest obowiązkowa i pobierana jest opłata środowiskowa. Rezerwuje się wyłącznie na oficjalnej stronie spiaggialapelosa.it (w 2026 roku: od 15 maja do 15 października, 1500 miejsc dziennie, 3,50 € za osobę).
Gdzie spać: Stintino.
Gdzie: w porcie Porto Torres, w pobliżu strefy archeologicznej Turris Libisonis.
Co zobaczyć: ta rzeczywiście jest aragońska: kazał ją zbudować w 1325 roku admirał Francesco Carroz, tuż po podboju. Służyła jako obrona i latarnia, a od niej miasto wzięło swoją nazwę: „Porto Torres”, port z wieżą.
Zwiedzanie: nie, w tej chwili nie. Według lokalnej prasy (2024-2025) jest w bardzo złym stanie i przechodzi od państwowego zarządu mienia do gminy, która rozpoczęła projekt rewitalizacji. Dobrze widać ją z zewnątrz.
Gdzie spać: domy wakacyjne w Porto Torres.
Gdzie: na skalnej ławicy na końcu plaży Platamona od strony Porto Torres, około 4 km od centrum.
Co zobaczyć: zbudowana w latach 70. XVI wieku z kamienia wapiennego, wysoka na 12,5 metra. Była wieżą „sygnalizacyjną”: stąd widać było wieże na Isola Piana, a przy czystym niebie nawet tę w Isola Rossa. Odnowiona w 2009 roku po latach sztormów.
Zwiedzanie: podziwia się ją z plaży Platamona; nie ma informacji o zwiedzaniu wnętrza.
Gdzie spać: Platamona czy Porto Torres.
Gdzie: na bazaltowej skale tuż przy powierzchni wody, poniżej starego miasta Castelsardo.
Co zobaczyć: mała, smukła wieża (około 13 metrów), datowana na 1577 rok przez przewodnik Touring Club. Fotografowana z miasteczkiem i zamkiem Doriów w tle, jest jedną z najpiękniejszych pocztówek wybrzeża.
Zwiedzanie: widać ją swobodnie z zewnątrz.
Gdzie spać: domy wakacyjne w Castelsardo.
Gdzie: na wzniesieniu górującym nad portem w Isola Rossa.
Co zobaczyć: hiszpańska wieża zbudowana między 1578 a około 1595 rokiem, z armatą na szczycie i miejscem dla pięciu strzelców. Stąd patrzysz na port, czerwoną wysepkę, od której miejscowość wzięła nazwę, i wybrzeże w stronę Costa Paradiso. O zachodzie słońca granit rozbłyska czerwienią.
Zwiedzanie: podziwia się ją z zewnątrz, tuż przy porcie; nie ma informacji o regularnym udostępnianiu wnętrza.
Gdzie spać: domy wakacyjne w Isola Rossa.
Gdzie: na przylądku między zatoką Santa Reparata a Porto Longone, nad plażą Rena Bianca.
Co zobaczyć: to największa wieża w Gallurze: granit, 11 metrów wysokości i 19 średnicy u podstawy, wieża „de armas” zlecona przez Filipa II. Wspomniana po raz pierwszy w 1577 roku, została odnowiona przez Sabaudczyków pod koniec XVIII wieku. W 1802 roku zajęli ją na kilka dni sardyńsko-korsykańscy powstańcy pod wodzą księdza Francesca Sanny Cordy, który zginął u jej stóp. Z tarasu, około 40 metrów nad morzem, widzisz Cieśninę Świętego Bonifacego i Korsykę.
Zwiedzanie: tak, jest otwarta dla zwiedzających i gości wydarzenia kulturalne. W środku znajdziesz kazamatę z kopułą i centralnym filarem oraz schody na plac apelowy. Godziny otwarcia i bilety zmieniają się w zależności od sezonu: sprawdź w biurze turystycznym.
Gdzie spać: domy wakacyjne w miejscowości Santa Teresa di Gallura.
Bonus do zobaczenia po drodze: Obszar Torre di Vignola (Aglientu), granitowa wieża „de armas” rozpoczęta w 1605 roku w celu ochrony tonnary, widoczna z małego portu Vignola Mare. Jeśli chcesz dodać także latarnie morskie, przeczytaj nasz przewodnik po latarniach morskich Gallury.
System obronny liczył 105 wież i małych fortów przybrzeżnych, według badań Uniwersytetu w Cagliari. Nie wszystkie przetrwały do dziś: niektóre są dobrze odrestaurowane, inne to ruiny.
Niemal wszystkie są hiszpańskie, zbudowane między końcem XVI a XVII wiekiem za Filipa II i jego następców. Określenie „aragońska” jest poprawne tylko dla budowli z XIV–XV wieku, takich jak wieża w porcie Porto Torres (1325).
Nie, brak informacji o zwiedzaniu wnętrza wieży. Możesz podejść do niej pieszo przez La Pelosettę, ale latem wejście na plażę wymaga rezerwacji i opłaty środowiskowej.
Tak, wieża Torre di Longonsardo w miejscowości Santa Teresa di Gallura jest otwarta dla zwiedzających. Z tarasu widać Cieśninę Świętego Bonifacego i Korsykę; godziny otwarcia i bilety zmieniają się w zależności od sezonu.
Po najszerszą panoramę wybierz Torre del Falcone, prawie 200 metrów nad morzem, nad plażą La Pelosa i Asinarą. Po widok na Korsykę — Torre di Longonsardo.
Służyły do wypatrywania statków piratów berberyjskich i ostrzegania sąsiednich wież oraz wiosek w głębi lądu. Największe, wieże „de armas”, miały też działa do odpierania desantów.
Od 2011 roku AffittaSardegna zarządza domami wakacyjnymi w całej północnej Sardynii, od Alghero po Santa Teresa di Gallura, a od 2018 roku ma siedzibę w Porto Torres. Wybierz miejscowość, z której wyruszysz na swoją trasę śladem wież: Stintino, Alghero, Porto Torres, Platamona, Castelsardo, Isola Rossa i Santa Teresa di Gallura.
Rezerwując bezpośrednio na naszej stronie, oszczędzasz do 15%. Masz wątpliwości, który dom wybrać? Napisz do nas na WhatsAppie pod numerem +39 079 412 5245: odpowiemy ci my, bo naprawdę znamy te wybrzeża.
📍 Obszary geograficzne — wieże przybrzeżne północnej Sardynii: Torre del Bollo (Capo Caccia, Alghero); Torre di Porto Conte / Torre Nuova (Alghero); Torre del Porticciolo (Alghero); park Porto Conte; Obszar Chroniony Morza Capo Caccia – Isola Piana; Torre del Falcone (Capo Falcone, Stintino); Torre della Pelosa (Stintino); Isola Piana; Asinara; Zatoka Asinara; wieża aragońska w porcie (Porto Torres); Torre di Abbacurrente (Porto Torres); Platamona; Torre di Frigiano (Castelsardo); Torre di Isola Rossa (Trinità d’Agultu e Vignola); Torre di Vignola (Aglientu); Torre di Longonsardo (Santa Teresa di Gallura); Cieśnina Świętego Bonifacego.
